Lənkəranın “Qala” ərazisində yerləşən, 1890-cı illərdə inşa olunmuş qırmızı kərpicli sinaqoq artıq dini ibadət yeri kimi fəaliyyət göstərmir. Keçmiş Xasiyev, indiki Mirzə Səlim Axundzadə küçəsində yolun üstündə yerləşən bu tarixi bina indi idman zalı kimi istifadə olunur; burada ağırlıq qaldırma və tayekvando üzrə məşqlər keçirilir.
Sinaqoq, XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində şəhərdəki yəhudi icmasının mərkəzi ibadət yeri olaraq tikilmiş və memarlıq baxımından diqqət çəkən nümunələrdən biri olmuşdur. İndiki istifadə forması, abidənin tarixi və dini əhəmiyyətini dəyişdirməklə yanaşı, onun orijinal funksiyasını da itirməsinə səbəb olub.
Tarixi memarlıq nümunələrinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması vacibdir. Lənkərandakı bu sinaqoq artıq abidə kimi deyil, idman fəaliyyəti üçün istifadə edilən bina kimi şəhər mənzərəsində yer tutur. Abidə sökülmək təhlükəsi ilə üz-üzədir və taleyi hələ məlum deyil.
Maraqlıdır ki, Lənkəran İcra Hakimiyyətinə elektron poçt vasitəsilə mövzu ilə bağlı sual göndərilsə də, bu məqalə hazır olana qədər rəsmi cavab alınmayıb. Bu, məsələnin yerli idarəetmə tərəfindən hələ açıqlanmadığını göstərir və ictimaiyyətin marağına səbəb olur.
Jurnalist David İsa məsələyə dair açıqlamasında tənqidi şəkildə bildirib:
“Bu abidənin baxımsız vəziyyətdə olması birbaşa olaraq Lənkəran İcra Hakimiyyəti orqanlarının məsuliyyətsizliyini göstərir. Tarixi və memarlıq baxımından əhəmiyyətli olan bu sinaqoq artıq abidə kimi qorunmur və taleyi məlum deyil. Əslində bina abidə-muzey kimi təşkil olunsa, həm şəhərin mədəni irsi qorunardı, həm də turizm potensialı açıqca artırıla bilərdi. Bu cür laqeyd yanaşma həm tarixi irsə hörmətsizlikdir, həm də gələcək nəsillər üçün itiriləcək bir fürsətdir.”
